- Cefnogaeth Innovate UK trwy cyllid: Arloeswyr newydd
Astudiaeth achos: Ehangu cynhyrchiant madarch yng Nghymru i ateb y galw cynyddol
Mae Fungi Foods, sydd wedi'i leoli yn Fferm Tyn yr Onnen yng Ngwynedd, yn datblygu dulliau newydd i ehangu cynhyrchiant madarch wrth gefnogi cynaliadwyedd hirdymor tyfwyr y DU. Gyda chefnogaeth Innovate UK, mae'r busnes yn mynd i'r afael â her allweddol sy'n wynebu'r sector: sut i ateb y galw cynyddol gan archfarchnadoedd a brandiau bwyd heb golli hyblygrwydd a gwydnwch cynhyrchu ar raddfa lai.
Mae'r galw am fadarch a dyfir yn y DU wedi cynyddu'n gyson yn ystod y blynyddoedd diwethaf, wedi'i ysgogi gan newidiadau mewn dietau a symudiad tuag at fwydydd seiliedig ar blanhigion ac effaith isel. Fodd bynnag, gall dulliau cynhyrchu madarch traddodiadol fod yn llafurddwys, yn enwedig yn ystod y cam blocio (blockmaking), gan gyfyngu ar allu tyfwyr i ehangu'n effeithlon ac yn gyson. Mae hyn yn creu rhwystr i gynhyrchwyr sy'n ceisio cyflenwi cwsmeriaid mwy tra'n cynnal ansawdd a dibynadwyedd.
Mae prosiect Fungi Foods, a gefnogir gan Innovate UK, yn canolbwyntio ar ddatblygu prosesau blocio awtomataidd a graddadwy a all wella effeithlonrwydd cynhyrchu'n sylweddol. Drwy foderneiddio'r cam hanfodol hwn o dyfu madarch, nod y prosiect yw cynyddu allbwn tra'n lleihau trin â llaw a thagfeydd cynhyrchu. Mae'r dull wedi'i gynllunio i fod yn hyblyg, gan gefnogi cyflenwad masnachol ar raddfa fwy yn ogystal â thyfwyr llai sy'n dymuno datblygu eu busnesau'n gynaliadwy.
Mae'r arloesedd wedi'i wreiddio'n gadarn mewn profiad ffermio ymarferol. Wedi'i leoli yn Fferm Tyn yr Onnen, mae'r tîm yn profi atebion mewn amgylchedd go iawn, gan sicrhau bod y prosesau newydd yn ymarferol, yn gadarn ac yn addas i anghenion tyfwyr. Mae'r dull ymarferol hwn yn helpu i bontio'r bwlch rhwng arloesedd ac arferion amaethyddol dyddiol, gan ei gwneud yn haws i'r sector fabwysiadu technolegau newydd.
Y tu hwnt i fanteision ar lefel fferm unigol, mae'r prosiect yn cyfrannu at gryfhau cadwyn gyflenwi madarch y DU yn gyffredinol. Mae cynyddu capasiti cynhyrchu domestig yn helpu i leihau dibyniaeth ar fewnforion, yn gwella diogelwch bwyd ac yn cefnogi economïau gwledig. Trwy greu atebion graddadwy sy'n parhau'n hygyrch i dyfwyr annibynnol, mae'r prosiect hefyd yn cefnogi amrywiaeth o fewn y sector.
Mae gwaith Fungi Foods eisoes wedi denu sylw ehangach, gan gynnwys ymddangos ar raglen y BBC Chris Cooks Cymru, gan dynnu sylw at y diddordeb cynyddol mewn cynnyrch a dyfir yng Nghymru a dulliau ffermio arloesol. Gyda chefnogaeth Innovate UK, mae'r prosiect yn dangos sut y gall arloesi targedig helpu i ddiogelu dyfodol cynhyrchu bwyd tra'n cadw gwreiddiau lleol cryf.
Ffeithiau'r prosiect
- Busnes: Fungi Foods, Fferm Tyn yr Onnen
- Lleoliad: Gwynedd
- Cefnogaeth Innovate UK: Cronfa New Innovators
- Ffocws: Blocio madarch awtomataidd a graddadwy
- Prif fudd: Cynyddu effeithlonrwydd cynhyrchu a lleihau llafurddwysedd
- Effaith ehangach: Cadwyn gyflenwi madarch cryfach yn y DU a llai o ddibyniaeth ar fewnforion
